Prvobitni sajt NBCG: old.nb-cg.me

CIMEŠA: CRNOJEVIĆI SU PORUČILI DA JE PERO SILNIJE OD MAČA

Izložbom dokumenata bibliotekarke savjetnice Milenije Vračar i prigodnom besjedom književnika i publiciste Borislava Cimeše, Nacionalna biblioteka Crne Gore „Đurđe Crnojević“ obilježila je 525 godina od osnivanja Crnojevića štamparije.

Pronalazak mašinske proizvodnje knjige je, kako smatra Cimeša, pronalazak zapada, odnosno zapadne humanističke kulture.

Velika uloga naših vladara Crnojevića jeste u tome što su importovali knjigu iz renesansne Venecije na novostvoreno renesansno Cetinje, koje je bukvalno rođeno sa knjigom. Otvaranjem prve južnoslovenske ćirilične štamparije i prve državne štamparije u evropskoj istoriji, Crnojevići su poručili da je pero silnije od mača”, rekao je Cimeša.

Crnojevića štamparija je, kako on smatra, odradila veliki istorijski emancipatorski posao time što je u vrijeme narastajuće islamske intifade odbranila duhovni identitet crnogoraca.

Velika istorijska uloga Crnojevića štamparije jeste u tome što je ona svojom velikom misijom, prosvjetiteljskom, edukativnom, naučnom, umjetničkom, ne samo obrazovala nego čak i estetizovala ili “poumjetničila” ljudsku svijest i ljudsko mišljenje na ovim prostorima”, zaključio je Cimeša.

Crnojevića štamparija, najstarija kod Južnih Slovena i prva državna štamparija u svijetu, radila je na Cetinju od 1492. do 1496. godine. Osnovao je crnogorski vladar Đurđe Crnojević i u njoj su, pod upravom jeromonaha Makarija, nastale jedine sačuvane južnoslovenske čirilične inkunabule: Oktoih prvoglasnik (1494), Oktoih petoglasnik (1494), Psaltir s posljedovanjem (1495), Molitvenik (1495/96) i Četvorojevanđelje (1496).

U okviru programa prikazan je i dokumentarni film „Žabljak Crnojevića“, autora Branka Baletića.