Prvobitni sajt NBCG: old.nb-cg.me

VOJIČIĆ KOMATINA: SNOM SILOVATI STVARNOST BILO JE GESLO RISTA RATKOVIĆA

115 godina od rođenja poznatog crnogorskog književnika Rista Ratkovića, obilježeno je sinoć u Nacionalnoj biblioteci „Đurđe Crnojević” na Cetinju.

Ratković nije napisao mnogo, ali ga izvjesna ostvarenja, prije svega poetska, čine rodonačelnikom moderne crnogorske književnosti. Prema riječima prof. dr Olge Vojičić Komatine, poezija je Ratkoviću poslužila da pronađe svoje mrtve, ali i da nastavi da živi i prevaziđe svakodnevnicu.

Preplićući poeziju i opipljivu stvarnost, miješajući san i javu, stvarao je djela izuzetne senzitivnosti, djela koja su postala svojevrsne ikone poezije. Često ne uočavajući jasnu liniju između snovnog i stvarnosnog produkovao je lična poetička načela po kojima je san postao osnovno stanje njegove kreacije. Zapravo, san je postao bjekstvo iz njegovog života i kako on sam kaže fantastična strmoglavica”,  rekla je Vojičić Komatina.

Ovaj pjesnik, dodaje ona, kroz svoj stvaralački put prolazi kroz različite definicije oblikovanja, pojašnjavajući, da iako je nadrealizam značajna oblikativna norma njegovog izraza ipak nikada do kraja nije usvojio potpuno odsustvo logičnosti i nepovezanosti, već je uvijek u njegovim radovima bilo i misaone sledivosti .

„Imaginacija je bila plodonosna, šarenolika i vrlo produktivna. Snom silovati stvarnost bilo je geslo Rista Ratkovića koji je sam tražio sebe u nekom drugom životu, životu koji je definitivno anti-život postojećoj stvarnosti”, zaključila je Vojičić Komatina.

Risto Ratković, pjesnik, dramski pisac i prvi crnogorski romansijer, rođen je 3. septembra 1903. godine u trgovačkoj porodici u Bijelom Polju. Osnovnu školu završio je u svom rodnom mjestu, a gimnaziju u Novom Pazaru. Diplomirao je na Filozofskom fakultetu u Beogradu 1936.

Prvu knjigu  „Mrtve rukavice” objavio je 1927, a iste godine, zajedno sa Moni de Bulijem,  i poemu  „Leviatan”. Zatim štampa knjigu kritičkih skica „Ćutanja o književnosti” i tragediju u tri čina  „Zoraj”. Zbirka stihova  „Dodiri” izašla mu je 1952, a knjiga stihova „Sa Orijenta” posmrtno, 1955. godine. Izbor iz pjesnikovog poetskog stvaralaštva pod imenom  „Risto Ratković” objavljen je u Beogradu a izbor iz poetskog, proznog, dramskog i kritičkog djela „Ponoć mene” 1966. u Titogradu.

Ratković je autor prvog romana u crnogorskoj književnosti „Nevidbog”, koji sadrži mnogo autobiografskih elemenata, slika Prvi svjetski rat i otkriva do tada u literaturi jedan nepoznat kraj. Roman je prvi put objavljen 1933. godine, a sada nakon 85 godina, „Nevidbog” će biti objavljen, u okviru novopokrenute edicije Neprolazni romani”, u izdanju Nacionalne biblioteke Crne Gore.

Umro je 18. juna 1954. godine u Beogradu.